Türkçe Çeviri Eğitimi ve İngilizce Sözlük Kullanımı

Bu alandaki betimleyici araştırma örnekleri, kuramların uygulama alanındaki işlevselliğini gözler önüne serdiği gibi, çeviri eğitimi alanında ülkemizde çıkan yayınların hangi kuramlardan yola çıktığını, bir başka deyişle kuramsal bir dayanağı olup olmadığını da gözler önüne serer. Bir başka deyişle, böyle bir bütünce çalışması hem çağdaş kuramların çeviri eğitimine ne şekilde yansıdığını irdeleme olanağı yaratır, hem de çeviri tarihi akışı içerisinde, çeviri eğitiminde nereden nereye gelindiğini sorgular. Bu konuyla ilgili bütünce araştırmasında Toury’nin savunduğu betimleyici kuramdan yola çıkılarak Lambert&Gorp’un “On Describing Translations” başlıklı yazısında öne sürülen belirli bir amaç doğrultusunda ne şekilde veri toplanacağı konusunda verilen bilgilerden yararlanılabilir. Bu şekilde, ilk aşamada betimleyici araştırmayla ilgili hedefler belirlenip, bu hedefler doğrultusunda betimleyici araştırmada doğru verilere ulaşmaya yarayacak sorular çıkarılmaya çalışılabilir. Bu soruların şekillenmesinde içerik açısından Christiane Nord’un İngilizce çeviri öğretim kitapların, çağdaş çeviri bilim anlayışı içeresinde tanımlamak ve amacını saptamak üzere öne sürdüğü on tezden örnek almak betimleyici araştırmada hangi ölçütlerin belirleneceği konusunda bizlere ışık tutar:

1. Kuramsal ve yöntemsel temeli belirlenmemiş kitap çeviri öğretim kitabı sayılmaz.
2. Çeviri eğitim kitabı erek kitlesini belirlemeli ve bu hedef, doğrultusunda gelişmeli,
3. Çeviri öğretim kitabı elden geldiğince az ama en çok kullanılan ya da kullanılabilir nitelikte olan kuramsal bilgiye yer vermeli.
4. Çeviri metinde öğrencinin karşılaştığı güçlükler onun çeviri sorununu algılamasını engellememeli, bir başka deyişle kitaptaki çalışma onun sorun çözme yeteneklerini de geliştirmeli ve gerektiğinde İngilizce sözlük kaynaklarına başvurarak sorunun üstesinden gelmeli.
5. Çeviri yardımcı araçlarının kullanımını yönlendirici nitelikte olmalı; örneğin koşut metinler kaynak dilden değil de, erek dilden verilmeli.
6. Çeviri kitabı sadece çevrilecek metinlerle sınırlı olmamalı, erek dilde karşılaştırma olanağı sağlayan metin ve çevirilere yer vermeli.
7. Kaynak metin olarak özgün metinler seçilmeli.
8. Gerçek duruma ilişkin bilgileri içeren metinler seçilmeli, örneğin, metinler zorluk derecesine göre sınıflandırılmamalı, özellikle çeviri ödevlerinde çevirinin erek ekinde hangi işlevi yerine getireceği tanımlanmış olmalı.
9. Çeviri öğretim kitabının kendi başına bir değeri olmadığı, sadece çeviri edincini kazandırmada bir araç olduğu unutulmamalı. Mesela Türkçe çeviri yapılırken, dilin kendi has özellikleri sebebiyle dikkat edilmesi gereken birçok nokta bulunmaktadır.
10. Çeviri öğretim kitapları örnek çeviriler vermemeli, onun yerine erek dilde koşut metinler verilmesinin eğitsel açıdan değerli olduğu unutulmamalı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir